Dogan duýgusynyň ykrary

2026-njy ýylyň edebiýat boýunça Nobel baýragyny alan kanadaly ýazyjynyň Hindistan bilen ýürek paralaýjy baglanyşygy bar we bu onuň ýiten doganyny, Kaşmir bilen baglanyşykly haty hem-de "Noks" atly ajaýyp kitabyny öz içine alýar.

76 ýaşly şahyr we ýazyjy Anne Karson 8-nji oktýabrda häzirki zaman edebiýatyna goşan adaty bolmadyk goşandy üçin Nobel baýragyna mynasyp boldy.

2010-njy ýylda çap edilen we onuň iň şahsy eserleriniň biri bolan "Noks" ýazyjynyň durmuşyndan ýigrimi ýyl gowrak ýitirim bolan uly dogany Maýkl Karson barada gürrüň berýär.

Maýkl 1979-njy ýylda neşe serişdeleri bilen baglanyşykly jenaýat işi bilen ýüzbe-ýüz bolup, Kanadadan gaçýar. Şondan soň geçen 22 ýylyň dowamynda ol galp pasportlary ulanyp, Hindistanda we Ýewropada syýahatçylyk edýär hem-de, aýdylmagyna görä, maşgalasy bilen örän çäkli aragatnaşyk saklaýar.

Şol ýyllarda Maýkl wagtal-wagtal öýlerine jaň edipdir, ejesi onuň ýazan hatyny ölüm ýassygyna çenli saklap, ahyrynda Anna gowşurypdyr.

"Noksda'' toplanan ýatlamalaryň arasynda Maýklyň syýahatlary bilen baglanyşykly suratlar, hatlar, elýazma bellikleri we beýlekiler, şol sanda Kaşmirden gelen myhmanhana kagyzlary bar.

2000-nji ýylda Maýkl birden Daniýanyň Kopenhagen şäherinden Anna jaň edýär. Ol jigisiniň çagalyk lakamyny ulanyp, ony ýanyna çagyrýar. Anna onuň bilen duşuşmagy meýilleşdirýär, ýöne ýola düşmezinden öň doganynyň ýogalandygyny bilýär. Şeýlelikde, ol onuň bilen ýene bir gezek görüşmek mümkinçiligini elden giderýär.

Ýyllar geçip, ol şol bölek-büçek ýatlamalary, eplem-eplem edilip, kagyz gutuda ýerleşdirilen uzyn hat görnüşinde, adaty bolmadyk "Noks" kitabyna öwürdi.

Kitap şahsy suratlary, hatlary, terjimeleri we ýatlama böleklerini bir-birine çatyp, uzak aralyk we wagt bilen aýrylan iki doganyň arasyndaky çylşyrymly gatnaşyklary açyp görkezýär.

Karson bu işinde gadymy rim şahyry Katullusdan ylham aldy, ol dogduk ojagyndan uzakda aradan çykan doganyna bagyşlap, elegiýa ýazypdy.