Türme we hakykat

"Biz özümize ýamanlyk edenleri, öz öňümizde günäkär bolanlary däl, öňünde günäkär bolanlarymyzy bagyşlamaýarys." F.Dostoýewskiý

Türme milletine, ýüz ýyl ýa-da kän,
türme diwaryna bukulyp ýaşan,
türme çaýyn içen uzak,
türme nanyn iýen uzak,
ogurlap ýa dogrulap,
göreni hem gorkany
türme sakçysy diňe,
hemem şonsuz ýaşap bolar diýmeýän,
türmeden çyk diýme başyňa bela,
ýa-da otly tagany
islemeseň galstuk dek dakynmak,
ýaşa diýme kanunlara ýazylan,
ýa ýazylman hiç haçan,
aýakgabyn süpürýäne
harpy bilen kanunlaryň,
bagyşlamazlar çünki,
geçirmezler ýazygyňy,
günäň üçin däl, elbetde,
günäleri üçin, belki,
türme milletine ’seňki däl’ diýme,
sebäbi ’däl’ - diýer -’seňki!’

Dowamy »

Ýeňijileriň ýeňlişi

Has öň-ozal aýdylan bu:
Atasy kän bolar ýeňşiň,
ýeňliş - ýetim, ýekirilen,
igli çaga mysaly,
golaýyna gelmez kimse,
ýa-da gelen güljek bolar,
kemakyllyk ýaly başdan,
göreşine ömür beren,
has ýeňilen etjek bolar başarsa,
bilmedik bor ýeňilende haýyr, hak
bolmýanyn ýeňijiniň,
ýa pahyrlar muňa çyndan,
hakykatdan düşünenok...

Dowamy »

Tämiz direktor

Öňki mugallyma aýtdy:

“1982-nji ýyldda ilki işe baran mekdebimiň direktory ‘arassaçyl aýaldy’. Bu sypatlandyrmany men ilki direktor aýalyň sekretary bolup işleýän ýaş gyzdan eşitdim. Ol ýylgyryp: ‘Öýüne barsaň, haýran galýarsyň, gaz plitasy täzeje dur, entek üstünde nahar bişirilmedik ýaly’ diýdi. Men ilki muňa göni manysynda düşünipdirin. Soň bir gün günortanlar ýygnak boldy-da, direktor özi bilen goňşulykda ýaşaýan mugallyma ýüzlenip: "Gülsoltan, sen irräk git-de, nahar bişirsene!" diýdi. Ol ’bolýar’ diýip, turup gitdi. Ýygnakdan soň men işden bile gaýdýan kärdeşlerimden direktoryň naharyny köplenç onuň töwereginde ýaşaýan mugallymalaryň bişirip eltýändigini eşitdim. Direktoryň içerini hem mugallymlara gezekleşip kakýan, syryp-süpürýän ekenler. ’Bäh, bu mekdepde aýal bolup işlemek kyn eken-ow’ diýip, men içki pikirimi daşyma çykardym. Kärdeşlerim güldüler: ’Ýok, ol aýal-erkegi deň tutýar, erkekler remont-bejergi işlerini edýärler, birinji gatda tapçan-beýlekisini edýän, dükandan agyrrak zatlary satyn alyp getirýänler hem biziň mugallymlarymyz...’ Şondan biraz soň okuw bölüminiň müdiri direktoryň üstünden ýokaryk arza ýazdy. Arzada direktoryň mekdebe berlen kondisionerleri, telewizory we ýene birnäçe zady öz öýüne äkidip ulanýandygy aýdylypdyr. Direktor raýonada işleýän tanşyndan arzanyň mazmunyny bilip, gije mugallumlara öýüne äkiden zatlaryny yzyna, mekdebe getirdipdir. Barlag gelende arzada aýdylan zatlaryň hemmesi ’ýalan’ çykdy, arzaçy aýala käýinç berdiler..."

Dowamy »

Öňden gelýän tejribe

Adam aýtdy:

"1980-nji ýyllaryň başynda Halk hojalyk institutyny tamamlap, barlagçy bolup işe başladym. Öňden işläp ýören barlagça goşup, aýakgap fabrigine barlaga iberdiler. Barlagyň arasynda fabrigiň jogapkär işgäri öz öndürýän çaga aýakgaplaryny görkezip, ’işgärlerimizden sowgat, şulardan çagalaryňyza boljagyny özüňiz saýlap alyň’ diýdi. Men ölçeglerine seredip, iki çagamyň hersine bir aýakgap aldym. Görsem, ýoldaşym iň kiçi ölçegli aýakgaplardan bir toparyny alyp, uly kagyz gapyrjaga saldyryp otyr. Fabrigiň işgäri aňyrrak gidende, ’beýle kiçi çagaňam-a ýok, munça bäbek köwşüni näme üçin aldyň?’ diýip soradym. Ol: ’Aýalym bäbek görmäge gidende äkider ýa başga bir deşigini tapar... Senem al, mydama muň ýaly elpe-şelpelik duşup duranok’ diýdi..."

Dowamy »

Pida we şöhratparaz

Birleri göreşer, durar
garşysynda sütemiň,
pidasy bor haksyzlygyň,
türmede hem daşynda,
emma başga birleri,
parhy bolmaz barrikadaň
haýsy tarapynda dursun,
ýa-da sögsün sütemkäre,
gygyryp hemmeden gaty,
hem oýnasyn rolunda pidanyň,
pida däldir eger seretseň siňe,
belki, ýaragydyr soňsuz sütemiň,
sebäp edil türme sakçysy ýaly,
ogrudyr ol, talaňçydyr içinden,
aljakdyr özüne mahsus däl ady,
ynanma kim bolsa bolsun,
ýa-da nirden gygyrsyn,
adam ogly guly bolsa şöhradyň.

Dowamy »

Yzda galanyň gaýgysy

Aýal aýtdy:

"Geçä jan gaýgy, gassaba - ýag’ diýleni. Jan gaýgysy bilen ýurtdan gaçypdyk. On dört ýyldan soň, tutda-baslyklaryň arasynda bir böwşeňlik aralaşdy-da, ýurduma dolandym, dogan-garyndaşlarym bilen görüşdim. Ejem razy boldy, kakam aýrylypdy, gaýyn atam razy boldy, gaýyn enem ýüregini tutup gidipdi... Emma günüm sanalgydy, öz ýurdumda myhmandym, wizamyň möhleti dolmanka yzyma, gelen ýerime gaýtmalydym. Häkimiýetlere ýaraýan adamyň aýaly däldim... Emma diňe häkimiýetler däl, görüp otursam, obada ýaşaýan mugallym ýüwürjim hem nägile eken. ’Siz gideňizsoň, Aşgabada barsak, myhmanhanada ýa kireýine alnan jaýda bolmaly bolýarys. Bir gezek mugallymlary kämilleşdiriş okuwyna çagyrdylar, bir aýlap kwartirant boldum, pul töläp...’ Dilime söz gelmedi. Diňe wizamyň möhleti dolup, uçara münüp, asmana göterilenimden soň ýadyma düşdi: konfiskasiýa edilen kwartiramyzy almakak bizem alty ýyl kwartirant ýaşapdyk. Soňam kän kwartirant ýaşadyk..."

Dowamy »